Bitlis Eren Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu Rehberi
Bitlis Eren Üniversitesi tez yazım kılavuzu ile kapak, sayfa düzeni, atıf ve kaynakça kurallarını öğrenin; biçim kontrolü için bize yazın.
· 12 dk · 1642 kelime · Yazar: Tez Yazdır Danışmanlık
Bitlis Eren Üniversitesi'nde yüksek lisans ya da doktora tezi hazırlayan öğrencilerin önemli bir kısmı, içerik çalışmasını bitirdiğinde işin bittiğini düşünür; oysa teslim öncesinde kapak sayfası, ön sayfalar, kenar boşlukları, başlık numaralandırması, tablo ve şekil adları ile kaynakça düzeni enstitünün istediği biçime getirilmelidir. Bu adım çoğu zaman tahmin edilenden uzun sürer ve son haftalarda stres yaratır. Bitlis Eren Üniversitesi tez yazım kılavuzu, bu kuralların resmî kaynağıdır ve tezin biçim kontrolünden sorunsuz geçip geçmeyeceğini büyük ölçüde belirler. Bu rehberde kılavuzun işlevini, tezin bölüm sırasını, biçim ve atıf kurallarını, şablon kullanımını, sık yapılan hataları ve danışmanlık desteğinin hangi noktada işe yarayabileceğini anlatıyoruz. Kılavuz maddeleri zaman içinde güncellenebildiğinden, teslimden önce enstitünüzün web sayfasında yayımlanan en güncel sürümü ve şablonu mutlaka kontrol etmenizi öneririz.
Bitlis Eren Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu Neden Önemlidir?
Kılavuz, tezin biçimsel kabul ölçütüdür. Bilimsel açıdan güçlü bir çalışma bile ciddi biçim eksikleri taşıdığında düzeltme için geri gönderilebilir; bu da savunma tarihinin ve mezuniyet takviminin kaymasına yol açabilir.
Tez yazım kılavuzu nedir?
Tez yazım kılavuzu, lisansüstü tezlerin fiziksel ve biçimsel özelliklerini düzenleyen resmî belgedir. Sayfa boyutu, yazı tipi, satır aralığı, kenar boşlukları, başlık düzeyleri, alıntı biçimi, tablo ve şekil sunumu, kaynakça düzeni ve eklerin yerleşimi bu belgede tanımlanır. Kılavuz, içeriğin bilimsel niteliğini değil; o içeriğin hangi kalıpta sunulacağını belirler.
Kılavuz kimler için bağlayıcıdır?
Enstitüye bağlı tüm yüksek lisans ve doktora öğrencileri için bağlayıcıdır. Tezsiz yüksek lisans dönem projeleri ve lisans bitirme çalışmaları için ise bölümlerin ayrı yönergeleri bulunabilir. Programınıza hangi kuralların uygulandığını danışmanınıza ve enstitü sekreterliğine sormak en sağlıklı yoldur.
Kılavuz ile YÖK kuralları arasındaki ilişki nedir?
Yükseköğretim Kurulu, tezlerin Ulusal Tez Merkezi'ne yüklenmesi, etik beyan, benzerlik raporu ve erişim izinleri gibi genel çerçeveyi belirler. Üniversitenin kılavuzu ise bu çerçeve içinde kalarak ayrıntılı biçim kurallarını tanımlar. Dolayısıyla tez hem YÖK'ün genel düzenlemelerine hem de enstitünün kılavuzuna uygun olmalıdır.
Tezin Bölüm Sırası ve Genel Yapısı
Kılavuzlar arasında ufak farklar olsa da lisansüstü tezlerin iskeleti büyük ölçüde benzerdir. Sıralamadaki bir hata, biçim kontrolünde en hızlı fark edilen sorunlardan biridir.
Ön sayfalar hangi sırayla yer alır?
Ön sayfalar genellikle şu düzende sıralanır; kesin sıra için güncel kılavuzu esas alın:
- Dış kapak ve iç kapak
- Onay sayfası (jüri imzaları)
- Etik beyan ve benzerlik beyanı
- Özet ve İngilizce özet (Abstract)
- Önsöz veya teşekkür
- İçindekiler
- Tablolar, şekiller ve kısaltmalar listeleri
Ön sayfalar çoğu kılavuzda Romen rakamıyla, ana metin ise Arap rakamıyla numaralandırılır. Numaralandırmanın Word'de bölüm sonu kullanılarak ayrılması, sonradan kaymayı önler.
Ana metin bölümleri nelerdir?
Ana metin genellikle giriş, kuramsal çerçeve veya alanyazın, yöntem (materyal ve yöntem), bulgular, tartışma ve sonuç bölümlerinden oluşur. Fen ve sağlık bilimlerinde "materyal ve yöntem" başlığı, sosyal bilimlerde "yöntem" başlığı daha yaygındır. Ana metnin ardından kaynakça, ekler ve özgeçmiş gelir.
Özet ve Abstract nasıl yazılır?
Özet; çalışmanın amacını, yöntemini, temel bulgularını ve sonucunu kısa ve bağımsız biçimde sunmalıdır. Kılavuzlarda genellikle sözcük sınırı ve anahtar kelime sayısı belirtilir. Abstract, Türkçe özetin birebir ve akıcı bir İngilizce karşılığı olmalıdır; makine çevirisinden kalan hatalar jürinin gözünden kaçmaz.
Sayfa Düzeni ve Biçim Kuralları
Biçim kontrolünde en sık geri dönüş sebebi, sayfa düzenine ilişkin küçük ama çok sayıda tutarsızlıktır.
Kenar boşlukları ve yazı tipi nasıl ayarlanır?
Kılavuzlarda genellikle cilt payı nedeniyle sol kenarın diğer kenarlardan geniş tutulması istenir. Yazı tipi ve punto, ana metin, dipnot, tablo içi ve uzun alıntılar için farklı tanımlanabilir. Satır aralığı da ana metin ile özet, kaynakça ve tablolar arasında değişebilir. Bu değerleri ezbere değil, güncel kılavuzdaki tabloya bakarak ayarlamak gerekir.
Başlık düzeyleri nasıl numaralandırılır?
Ondalık sistem (1., 1.1., 1.1.1.) lisansüstü tezlerde en yaygın numaralandırma biçimidir. Birinci düzey başlıkların yeni sayfadan başlaması, büyük harfle yazılması ve kalın olması sık görülen kurallardır. Word'ün başlık stilleri kullanıldığında içindekiler tablosu otomatik oluşturulur ve sayfa numaraları tutarlı kalır.
Paragraf ve dipnot ayarlarında nelere dikkat edilmeli?
Paragraf başlarında girinti kullanılıp kullanılmayacağı, paragraflar arasında boşluk bırakılıp bırakılmayacağı ve metnin iki yana yaslanması gibi ayrıntılar kılavuzda tanımlanır. Dipnot sistemi kullanan tezlerde dipnot yazı boyutu ana metinden küçük tutulur ve numaralandırmanın her bölümde yeniden başlayıp başlamayacağı da belirtilir. Bu ayarların en başta stil olarak tanımlanması, yüzlerce sayfalık bir tezde tek tek düzeltme yapma zorunluluğunu ortadan kaldırır. Ayrıca başlıkların sayfa sonunda tek başına kalmaması için "sonrakiyle birlikte tut" seçeneğinin işaretlenmesi, görsel düzeni belirgin biçimde iyileştirir.
Biçim kurallarının özet tablosu
Aşağıdaki tablo, kontrol sırasında üzerinden geçilmesi gereken başlıca biçim öğelerini ve en sık yapılan hataları özetler. Kesin değerler için enstitünüzün güncel kılavuzunu esas alın.
| Biçim öğesi | Kontrol edilecek nokta | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Kenar boşlukları | Cilt payı dahil tüm kenarlar | Bölümler arasında farklı ayar kalması |
| Yazı tipi ve punto | Ana metin, dipnot, tablo içi | Kopyala-yapıştır ile gelen farklı fontlar |
| Satır aralığı | Ana metin, özet, kaynakça | Kaynakçada ana metin aralığının kullanılması |
| Sayfa numarası | Romen ve Arap rakamı geçişi | Numaranın girişte 1'den başlamaması |
| Başlık düzeyleri | Numara, büyük-küçük harf, kalınlık | Alt başlıklarda tutarsız stil |
| Tablo ve şekil adı | Tablo adı üstte, şekil adı altta | Numaraların bölüme göre verilmemesi |
| Kaynakça | Seçilen atıf stiline uyum | Metinde olup kaynakçada olmayan eser |
Atıf ve Kaynakça Kuralları
Atıf düzeni hem biçim hem de akademik dürüstlük açısından kritiktir. Kaynakça ile metin içi atıfların birbirini tam karşılaması gerekir.
Hangi atıf stili kullanılır?
Enstitüler genellikle APA gibi yazar-tarih sistemine dayalı bir stil önerir ya da alanlara göre dipnot sistemine izin verir. Bazı programlarda danışmanın tercih ettiği stil de kabul edilebilir; ancak seçilen stilin tez boyunca tutarlı kullanılması şarttır. Stilin hangi sürümünün esas alındığını kılavuzdan teyit edin.
Kaynakça nasıl düzenlenir?
Kaynakça, genellikle yazar soyadına göre alfabetik sıralanır ve asılı girinti kullanılır. Kitap, makale, tez, rapor ve web kaynakları için farklı şablonlar uygulanır. Zotero, Mendeley veya EndNote gibi kaynak yönetim araçları, metin içi atıf ile kaynakçanın eşleşmesini otomatik sağladığı için büyük zaman kazandırır.
Doğrudan alıntı nasıl yapılır?
Kısa alıntılar tırnak içinde metne gömülür; belirli bir uzunluğu aşan alıntılar ise girintili blok halinde, tırnaksız verilir. Her iki durumda da sayfa numarası belirtilmelidir.
Elektronik kaynaklar nasıl gösterilir?
Web sayfaları, çevrim içi raporlar ve veri tabanlarından alınan belgeler için erişim adresi ve gerektiğinde erişim tarihi verilir. DOI numarası bulunan makalelerde DOI bağlantısının eklenmesi, okuyucunun kaynağa doğrudan ulaşmasını sağlar. Kurumsal yazarlı belgelerde kurum adının kısaltma yerine açık haliyle yazılması ve ilk kullanımda kısaltmanın parantez içinde tanıtılması tutarlılık açısından önemlidir. Ulaşılamayan ya da yalnızca ikincil kaynaktan bilinen eserler için "aktaran" ifadesinin doğru kullanılması da jürinin dikkat ettiği bir ayrıntıdır.
Kılavuz, tezin içeriğini değil, o içeriğin okunabilir, karşılaştırılabilir ve arşivlenebilir biçimde sunulmasını güvence altına alır.
Benzerlik Raporu, Yapay Zeka Beyanı ve Teslim Süreci
Biçim kontrolünün yanında, teslim öncesinde benzerlik raporu ve beyan belgeleri de hazırlanmalıdır.
Benzerlik raporu nasıl alınır?
Tezler genellikle enstitünün yetkilendirdiği bir program üzerinden benzerlik taramasından geçirilir ve rapor danışman onayıyla teslim dosyasına eklenir. Kabul edilebilir oran ve hangi bölümlerin taramaya dahil edileceği kılavuzda ya da ayrı bir yönergede belirtilir. Oran yüksek çıktığında doğrudan alıntıların azaltılması, paraphrase ile özgün anlatım ve doğru atıf düzeni önceliklidir. Bu aşamada intihal kaldırma ve Turnitin oranı düşürme danışmanlığı, metni anlamını koruyarak yeniden düzenlemeye odaklanır.
Yapay zeka kullanımı beyan edilmeli mi?
Birçok üniversite, tez yazımında üretken yapay zeka araçlarının kullanılıp kullanılmadığına ilişkin beyan istemeye başlamıştır. Güncel yönergeyi kontrol etmek ve kullanılan aracı, amacı ve kapsamı açıkça belirtmek en güvenli yaklaşımdır. Metnin yapay zeka izleri taşıdığı düşünülüyorsa yapay zeka oranı düşürme danışmanlığıyla metin insan yazımına özgü akışla yeniden ele alınabilir.
Teslim dosyası nasıl hazırlanır?
Tez genellikle PDF formatında, fontları gömülü ve tek dosya olarak hazırlanır. Ulusal Tez Merkezi için istenen form ve izin belgeleri de enstitü kanalıyla teslim edilir. Teslimden önce şu kontrol listesi işe yarar:
- İçindekiler tablosu güncellendi mi?
- Tüm tablo ve şekil numaraları metinle eşleşiyor mu?
- Metindeki her atıf kaynakçada yer alıyor mu?
- Özet ve Abstract sözcük sınırına uyuyor mu?
- İmza ve beyan sayfaları eksiksiz mi?
Bitlis Eren Üniversitesi Tez Şablonu Nasıl Kullanılır?
Enstitüler çoğunlukla kılavuza ek olarak bir Word şablonu yayımlar. Şablonu doğru kullanmak, biçim hatalarının büyük bölümünü baştan önler.
Şablona metin nasıl aktarılır?
Başka bir dosyada yazılmış metni şablona taşırken "yalnızca metni koru" seçeneğiyle yapıştırmak ve ardından şablonun stillerini uygulamak gerekir. Aksi halde eski dosyanın fontları ve paragraf ayarları şablona taşınır ve görünmeyen tutarsızlıklar oluşur.
Tablo ve şekiller şablonda nasıl yerleştirilir?
Tablo ve şekil adları için Word'ün "resim yazısı ekle" özelliği kullanılmalıdır. Böylece numaralar otomatik güncellenir ve tablolar listesi ile şekiller listesi tek tıkla oluşturulur. Büyük tablolar sayfaya sığmıyorsa yatay sayfa düzeni ya da ekler bölümü tercih edilebilir.
Şablon kullanırken en sık yapılan hata nedir?
En sık hata, şablondaki örnek metinlerin ya da açıklama notlarının teslim dosyasında unutulmasıdır. İkinci sık hata ise stil yerine elle biçimlendirme yapılmasıdır; bu, içindekiler tablosunun bozulmasına yol açar.
Danışmanlık Desteği Ne Zaman İşe Yarar?
Biçim kuralları teknik görünse de bir tezin tamamında tutarlı uygulanması ciddi zaman ister. Danışmanlık, içeriği öğrenciye ait tez üzerinde biçim, dil ve yapı düzenlemesi yapmaya odaklanır.
Kılavuza uygun biçim kontrolü nasıl yapılır?
Biçim kontrolü, kılavuzun her maddesinin tez üzerinde tek tek sınanmasıdır. Okullara özel kılavuz hazırlığı desteği, tezinizi enstitünüzün güncel şablonuna oturtmayı ve teslim öncesi kontrol listesini birlikte tamamlamayı amaçlar.
Hangi düzeyde destek alınabilir?
Lisansüstü düzeyde yüksek lisans tez yazdırma ve doktora tez yazdırma danışmanlığı; konu daraltma, bölüm iskeleti, konuyla ilgili örnek tez yapısı ve yazım planı gibi aşamalarda yol gösterir. Lisans öğrencileri için lisans tez yazdırma ve bitirme ödevi yapma danışmanlığı benzer bir planlama sunar.
Savunma öncesinde ne yapılmalı?
Biçim kontrolü tamamlandıktan sonra savunmaya odaklanmak gerekir. Tez savunma sunumu hazırlama desteği, slayt akışını, süre planlamasını ve olası jüri sorularına hazırlığı birlikte ele almaya yardım eder.
Sonuç
Bitlis Eren Üniversitesi'nde tezinizi sorunsuz teslim etmenin yolu, içeriği tamamladıktan sonra biçim kurallarını sistemli biçimde uygulamaktan geçer. Ön sayfaların doğru sırası, kenar boşlukları ve yazı tipi ayarları, başlık numaralandırması, tablo ve şekil adları, tutarlı bir atıf stili, benzerlik raporu ve beyan belgeleri, kontrol edilmesi gereken başlıca noktalardır. Bitlis Eren Üniversitesi tez yazım kılavuzu, bu kuralların resmî kaynağıdır; güncel sürümünü ve şablonunu enstitünüzden teyit ederek çalışmak, son dakika düzeltmelerini en aza indirir. Biçim kontrolü, kaynakça düzeni ya da savunma hazırlığı konusunda destek almak isterseniz WhatsApp hattımızdan bize yazabilirsiniz.
Bu konuda profesyonel destek
Bu yazıdaki konularda akademik danışmanlık almak isterseniz, aşağıdaki hizmetlerimizi inceleyebilir veya WhatsApp üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.