Şırnak Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu Rehberi
Şırnak Üniversitesi tez yazım kılavuzu ile ön sayfalar, sayfa düzeni, tablo, atıf ve kaynakça kurallarını öğrenin; biçim kontrolü için WhatsApp'tan yazın.
· 12 dk · 1639 kelime · Yazar: Tez Yazdır Danışmanlık
Şırnak Üniversitesi'nde yüksek lisans veya doktora tezi hazırlayan öğrenciler için araştırmayı bitirmek sürecin yalnızca bir kısmıdır. Tezin enstitüye teslim edilebilmesi için ön sayfaların doğru sırada olması, kenar boşluklarının ve yazı tipinin kurallara uyması, başlıkların tutarlı numaralandırılması, tablo ve şekillerin standart biçimde sunulması ve kaynakçanın seçilen atıf sistemine göre düzenlenmesi gerekir. Bu ayrıntılardan birinde yapılan hata, tezin düzeltme için geri gönderilmesine ve savunma tarihinin ertelenmesine yol açabilir. Şırnak Üniversitesi tez yazım kılavuzu, enstitü biçim kontrolünde esas alınan ve bu kuralları tanımlayan resmî belgedir. Bu rehberde kılavuzun kapsamını, tezin bölüm yapısını, sayfa ve yazı düzenini, atıf ve kaynakça yaklaşımını, şablon kullanımını ve teslim öncesi kontrol adımlarını ele alıyoruz. Kılavuz maddeleri zaman zaman güncellenebildiği için teslimden önce enstitünün resmî web sayfasındaki en güncel sürümü ve şablon dosyasını mutlaka kontrol etmenizi öneririz.
Şırnak Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu Neyi Düzenler?
Kılavuz, tezin bilimsel içeriğine değil, bu içeriğin nasıl sunulacağına odaklanır. Yine de biçim, jüri üyelerinin ve enstitü kontrol birimlerinin tezle ilk temas noktasıdır.
Tez yazım kılavuzu nedir?
Tez yazım kılavuzu; kâğıt boyutu, yazı tipi ve punto, satır aralığı, kenar boşlukları, başlık düzeyleri, sayfa numaralandırması, tablo ve şekil sunumu, alıntı ve atıf biçimi, kaynakça, ekler ve ön sayfaların sıralaması gibi konuları belirleyen enstitü belgesidir. Amaç, aynı kurumdan çıkan tüm tezlerin tutarlı, okunabilir ve arşivlenebilir bir görünüme kavuşmasıdır.
Kılavuz hangi öğrencileri kapsar?
Lisansüstü eğitim veren enstitüye bağlı tezli yüksek lisans ve doktora programlarındaki tüm öğrenciler kılavuza uymakla yükümlüdür. Tezsiz yüksek lisans dönem projeleri için daha kısa yönergeler uygulanabilir. Lisans düzeyindeki bitirme projelerinde ise fakülte ve bölüm kuralları geçerlidir; ancak bu çalışmalarda da benzer biçim ilkeleri kullanıldığından, bitirme ödevi yapma sürecinde lisansüstü kılavuz yararlı bir başvuru kaynağı olabilir.
Kılavuz ile YÖK düzenlemeleri nasıl birlikte uygulanır?
Yükseköğretim Kurulu, tezlerin Ulusal Tez Merkezi'ne yüklenmesi, tez veri giriş formu ve erişim izinleri gibi konularda genel çerçeveyi belirler. YÖK'ün bu genel kuralları ile enstitü kılavuzu birbirini tamamlar: Kılavuz ayrıntılı biçim kurallarını, YÖK düzenlemeleri ise yükleme ve erişim koşullarını tanımlar. Tez başlığının, özetin ve anahtar kelimelerin veri giriş formuyla birebir aynı olması, iki düzenlemenin kesiştiği önemli noktalardan biridir.
Tezin Genel Yapısı ve Bölüm Sırası
Enstitü kontrolünde ilk bakılan unsurlardan biri sayfaların sırasıdır. Sıralamadaki bir kayma, içindekiler sayfasını ve sayfa numaralarını da bozar.
Ön sayfalar hangi sırayla yer alır?
Türkiye'deki lisansüstü enstitülerinde yaygın olarak kullanılan ön sayfa sıralaması aşağıda verilmiştir; Şırnak Üniversitesi'nin güncel kılavuzunda küçük farklılıklar bulunabileceğini dikkate alın:
- Dış kapak
- İç kapak
- Tez onay sayfası
- Bilimsel etik bildirimi
- Önsöz veya teşekkür
- Özet ve anahtar kelimeler
- Abstract ve keywords
- İçindekiler
- Simgeler ve kısaltmalar listesi
- Tablolar listesi
- Şekiller listesi
Ön sayfalar genellikle küçük Roma rakamlarıyla, ana metin ise giriş bölümünden itibaren Arap rakamlarıyla numaralandırılır.
Özet ve abstract nasıl hazırlanır?
Özet; araştırmanın amacını, yöntemini, temel bulgularını ve sonucunu kısa ve bağımsız bir metin olarak sunmalıdır. Kelime sınırı genellikle kılavuzda belirtilir ve aşılmaması gerekir. Abstract, özetin birebir İngilizce karşılığı olmalı; anahtar kelimeler ile keywords arasında da tam uyum bulunmalıdır. Özet içinde kaynak gösterimi, tablo veya şekil kullanımı çoğu enstitüde tercih edilmez.
Ana metin hangi bölümlerden oluşur?
Ana metin genellikle giriş, kuramsal çerçeve veya literatür, yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bölümlerinden oluşur. Bazı programlarda bulgular ve tartışma tek bölümde birleştirilebilir. Ana metnin ardından kaynakça, ekler ve özgeçmiş yer alır. Bölüm yapısının danışmanla erken aşamada kararlaştırılması, sonradan yapılacak büyük düzenlemeleri önler.
Sayfa Düzeni ve Yazı Kuralları
Sayfa düzeni, kılavuz kontrolünde en sık düzeltme istenen alanlardan biridir. Bu ayarların şablon üzerinden baştan doğru yapılması zaman kazandırır.
Kenar boşlukları nasıl ayarlanır?
Lisansüstü tezlerde ciltleme payı nedeniyle sol kenar boşluğu genellikle diğer kenarlardan daha geniş tutulur. Üst, alt ve sağ boşluklar ise birbirine eşit veya yakın değerlerde belirlenir. Tablo ve şekillerin de bu boşlukların dışına taşmaması gerekir; geniş tablolar için yatay sayfa kullanımı kılavuzda ayrıca düzenlenmiş olabilir.
Yazı tipi, punto ve satır aralığı nasıl belirlenir?
Aşağıdaki tablo, Türkiye'deki enstitü kılavuzlarında yaygın olarak görülen biçim değerlerini özetlemektedir. Kesin değerler için Şırnak Üniversitesi'nin güncel kılavuzuna başvurulmalıdır:
| Unsur | Yaygın Uygulama | Kontrol Notu |
|---|---|---|
| Kâğıt boyutu | A4 | Tüm sayfalarda aynı olmalı |
| Yazı tipi | Times New Roman | Tablo ve şekillerde de tutarlı kullanılmalı |
| Ana metin puntosu | 12 punto | Dipnot ve tablo içi daha küçük olabilir |
| Satır aralığı | 1,5 satır | Özet, tablo ve kaynakçada farklı olabilir |
| Paragraf girintisi | İlk satır girintili veya bloklu | Tez boyunca tek tip tercih edilmeli |
| Sayfa numarası | Sayfanın altı veya sağ üst köşesi | Ön sayfalarda Roma rakamı |
| Bölüm başlangıcı | Yeni sayfadan | Ana bölüm başlıklarında uygulanır |
Başlıklar nasıl numaralandırılır?
Başlıklar genellikle ondalık sistemle numaralandırılır: ana bölüm için 1, alt başlık için 1.1, bir alt düzey için 1.1.1 gibi. Her düzeyin yazı biçimi (tamamı büyük harf, ilk harfleri büyük, kalın veya italik) kılavuzda tanımlanır ve tez boyunca aynı kalmalıdır. İçindekiler sayfasının otomatik oluşturulması, başlıklarla sayfa numaraları arasındaki tutarsızlıkları önler.
Tablo, Şekil, Atıf ve Kaynakça Kuralları
Bu bölüm, biçim kontrolünde en fazla ayrıntı içeren alandır. Atıf ve kaynakça hataları aynı zamanda benzerlik raporunu da etkileyebilir.
Tablo ve şekiller nasıl sunulur?
Tablolar ve şekiller bölüm bazında veya tez boyunca sıralı olarak numaralandırılır. Yaygın uygulamada tablo başlıkları tablonun üstünde, şekil başlıkları ise şeklin altında yer alır. Başka bir kaynaktan alınan veya uyarlanan tablo ve şekillerin altında kaynak belirtilmelidir. Her tablo ve şekle metin içinde numarasıyla atıf yapılması ve görselin bu atıftan sonra yer alması gerekir.
Hangi atıf sistemi kullanılmalı?
Enstitüler genellikle APA gibi yazar-tarih sistemlerini veya alanın geleneğine göre dipnotlu sistemleri kabul eder. Sosyal bilimlerde APA, ilahiyat ve tarih gibi alanlarda ise Chicago veya ISNAD gibi dipnotlu sistemler sık tercih edilir. Hangi sistemin seçildiğinden bağımsız olarak, tez boyunca tek bir sistemin tutarlı biçimde uygulanması esastır.
Kılavuz kontrolünde jürinin ve enstitünün dikkat ettiği temel ilke tutarlılıktır: Seçilen biçim kuralı ilk sayfadan son sayfaya kadar aynı şekilde uygulanmalıdır.
Kaynakça nasıl düzenlenir?
Kaynakça, metin içinde atıf yapılan tüm kaynakları içermeli; metinde geçmeyen bir kaynak listede yer almamalıdır. Kaynaklar seçilen atıf sistemine göre genellikle yazar soyadına göre alfabetik sıralanır. Kaynakçayı düzenli tutmak için şu adımlar yararlıdır:
- Zotero, Mendeley veya EndNote gibi bir kaynak yönetim aracı kullanmak
- Her atıfın kaynakçada karşılığı olup olmadığını bölüm sonunda kontrol etmek
- DOI ve erişim bilgilerini eksiksiz kaydetmek
- Türkçe ve yabancı kaynakları aynı biçim kuralıyla yazmak
- Son aşamada metin içi atıf ile kaynakça arasında çapraz kontrol yapmak
Şablon Kullanımı ve Teslim Hazırlığı
Enstitülerin yayımladığı şablon dosyaları, biçim kurallarının büyük bölümünü hazır olarak içerir. Doğru kullanıldığında teslim öncesi düzeltme ihtiyacını belirgin biçimde azaltır.
Tez şablonu nasıl kullanılır?
Şablonun en güncel sürümü enstitü web sayfasından indirilmeli ve metin, başka bir dosyadan kopyalanırken biçimlendirmesiz yapıştırılmalıdır. Başlıklar için şablondaki hazır stiller kullanılmalı, elle biçimlendirme yapılmamalıdır. Bölüm ve sayfa sonu ayarlarına dokunurken dikkatli olunmalıdır; aksi hâlde Roma ve Arap rakamlı numaralandırma birbirine karışabilir.
Teslim öncesi hangi kontroller yapılmalı?
Teslimden önce aşağıdaki kontrol listesinin tamamlanması önerilir:
- Ön sayfaların sırası ve numaralandırması kılavuzla uyumlu mu?
- Özet ve abstract kelime sınırı içinde ve birbirinin karşılığı mı?
- İçindekiler, tablolar ve şekiller listesi güncel mi?
- Tüm tablo ve şekillere metin içinde atıf yapılmış mı?
- Metin içi atıflar ile kaynakça birebir eşleşiyor mu?
- Etik kurul onayı ve izin belgeleri eklerde yer alıyor mu?
- Benzerlik raporu enstitünün belirlediği sınırlar içinde mi?
Farklı kılavuzlara uyumda zorlanan öğrenciler için okullara özel kılavuz hazırlığı desteği, biçim kontrolünü sistematik hâle getirir.
Benzerlik raporu nasıl yönetilir?
Enstitüler, teslim aşamasında Turnitin veya iThenticate gibi araçlarla benzerlik raporu ister. Raporda yüksek eşleşme gösteren bölümler genellikle doğrudan alıntılar, yöntem tanımları veya yetersiz yeniden ifade edilmiş literatür paragraflarıdır. Bu bölümler için intihal kaldırma danışmanlığı, metnin anlamını koruyarak özgünleştirme yapılmasına yardımcı olur. Ayrıca yapay zeka tespit raporunda dikkat çeken bölümler varsa yapay zeka oranı düşürme sürecinde akademik üsluba uygun biçimde yeniden ele alınabilir.
Lisansüstü Düzeye Göre Dikkat Edilecekler
Kılavuz kuralları yüksek lisans ve doktora için büyük ölçüde ortaktır; ancak beklenti düzeyi ve bazı belgeler farklılık gösterebilir.
Yüksek lisans tezinde nelere dikkat edilmeli?
Yüksek lisans tezinde kapsamın gerçekçi tutulması ve yöntemin açıkça gerekçelendirilmesi önemlidir. Biçim açısından ise özellikle ön sayfalar, tablo düzeni ve kaynakça tutarlılığı kontrol edilmelidir. Planlama ve yazım aşamasında yüksek lisans tez yazdırma danışmanlığı, çalışmanın kılavuza uygun bir iskelet üzerinde ilerlemesini kolaylaştırır.
Doktora tezinde neler farklıdır?
Doktora tezlerinde özgün katkının açıkça ortaya konması, tez izleme komitesi raporları ve daha kapsamlı bir literatür beklenir. Tez metni uzadıkça biçim tutarlılığını korumak da zorlaşır; bu nedenle şablon kullanımı ve otomatik listeler daha da önem kazanır. Doktora tez yazdırma danışmanlığı, uzun soluklu bu süreçte bölümlerin hem içerik hem biçim açısından uyumlu kalmasına destek olur.
Savunma sunumu nasıl hazırlanır?
Savunma sunumu; araştırma problemi, amaç, yöntem, temel bulgular ve öneriler etrafında sade bir akışla hazırlanmalıdır. Slaytlar metin yığını yerine tablo, şekil ve kısa maddeler içermeli, sunum süresi önceden prova edilmelidir. Jürinin yöntem ve kısıtlılıklara ilişkin sorularına hazırlıklı olmak gerekir. Tez savunma sunumu hazırlama desteği, sunumun hem görsel düzenini hem içerik akışını güçlendirir.
Sık Yapılan Biçim Hataları
Enstitü kontrolünde geri dönen tezlerin önemli bir kısmı, önceden fark edilebilecek küçük hatalardan kaynaklanır.
En sık karşılaşılan hatalar nelerdir?
Ön sayfaların sıralamasında kayma, özet ile abstract arasında içerik farkı, başlık biçimlerinde tutarsızlık, tablo başlığının yanlış konumda olması, metinde atıf yapılmayan kaynakların kaynakçada yer alması ve sayfa numaralarının içindekilerle uyuşmaması en sık rastlanan hatalardır. Bu hataların çoğu şablonun doğru kullanılması ve teslim öncesi kontrol listesiyle önlenebilir.
Düzeltme talebi gelirse ne yapılmalı?
Enstitüden düzeltme talebi geldiğinde istenen değişiklikler madde madde listelenmeli ve her biri tamamlandıkça işaretlenmelidir. Bir düzeltmenin tezin başka bir bölümünü etkileyip etkilemediği, özellikle içindekiler ve sayfa numaraları açısından mutlaka kontrol edilmelidir. Düzeltilmiş sürüm teslim edilmeden önce danışmanın onayı alınmalıdır.
Sonuç
Biçim kuralları, tezin bilimsel değerini artırmaz; ancak bu kurallara uyulmaması, iyi bir araştırmanın teslim ve savunma takvimini geciktirebilir. Ön sayfaların sırası, sayfa düzeni, başlık numaralandırması, tablo ve şekil sunumu, atıf ve kaynakça tutarlılığı ile benzerlik raporu yönetimi, teslim öncesinde dikkatle kontrol edilmesi gereken başlıca alanlardır. Şırnak Üniversitesi tez yazım kılavuzu, bu kontrolde esas alınacak temel belgedir ve en güncel sürümü her zaman enstitünün resmî sayfasından takip edilmelidir. Tezinizin kılavuza uygunluğunu kontrol ettirmek, şablon düzenlemesi veya yazım sürecinde akademik danışmanlık almak istiyorsanız WhatsApp hattımızdan bize ulaşarak çalışmanızın mevcut durumunu paylaşabilirsiniz.
Bu konuda profesyonel destek
Bu yazıdaki konularda akademik danışmanlık almak isterseniz, aşağıdaki hizmetlerimizi inceleyebilir veya WhatsApp üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.