Ardahan Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu Rehberi
Ardahan Üniversitesi tez yazım kılavuzu ile kapak, sayfa düzeni, tablo, atıf ve kaynakça kurallarını öğrenin; tez biçim kontrolü için WhatsApp'tan yazın.
· 12 dk · 1607 kelime · Yazar: Tez Yazdır Danışmanlık
Ardahan Üniversitesi'nde lisansüstü tez hazırlayan öğrenciler için araştırmayı tamamlamak sürecin yalnızca bir kısmıdır. Tezin enstitüye teslim edilebilmesi için kapaktan kaynakçaya kadar her sayfanın belirlenmiş biçim kurallarına uyması gerekir ve küçük görünen bir kenar boşluğu ya da numaralandırma hatası bile tezin düzeltme için geri gönderilmesine yol açabilir. Ardahan Üniversitesi tez yazım kılavuzu, bu kuralları tanımlayan ve enstitü biçim kontrolünde esas alınan resmî belgedir. Bu rehberde kılavuzun kapsamını, tezin bölüm sırasını, sayfa ve yazı düzenini, tablo ve şekil kurallarını, atıf ve kaynakça yaklaşımını, şablon kullanımını ve teslim öncesi kontrol adımlarını ayrıntılı biçimde ele alıyoruz. Kılavuz maddeleri dönem dönem güncellenebildiğinden, teslimden önce Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nün web sayfasında yayımlanan güncel sürümü ve şablonu mutlaka kontrol etmenizi öneririz.
Ardahan Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu Neyi Düzenler?
Kılavuz, tezin içeriğini değil, bu içeriğin hangi biçimsel çerçevede sunulacağını belirler. Ancak biçim kontrolünden geçemeyen bir tez, içeriği ne kadar güçlü olursa olsun teslim aşamasında bekletilebilir.
Tez yazım kılavuzu nedir?
Tez yazım kılavuzu; kâğıt boyutu, yazı tipi ve punto, satır aralığı, kenar boşlukları, başlık düzeyleri, sayfa numaralandırması, tablo ve şekil sunumu, alıntı ve atıf biçimi, kaynakça düzeni, ekler ve ön sayfaların sırası gibi konuları düzenleyen enstitü belgesidir. Kılavuzun amacı, aynı enstitüden çıkan tüm tezlerin tutarlı ve okunabilir bir görünüme sahip olmasını sağlamaktır.
Kılavuz kimler için geçerlidir?
Enstitüye bağlı tezli yüksek lisans ve doktora programlarındaki tüm öğrenciler kılavuza uymakla yükümlüdür. Tezsiz yüksek lisans dönem projeleri için ayrı yönergeler bulunabilir. Lisans düzeyindeki bitirme çalışmalarında ise fakülte ve bölümlerin kendi kuralları uygulanır; bu çalışmalarda da benzer biçim ilkeleri esas alındığından, bitirme ödevi yapma sürecinde lisansüstü kılavuzlar iyi bir referans olabilir.
Kılavuz ile YÖK kuralları arasındaki ilişki nedir?
Yükseköğretim Kurulu, tezlerin Ulusal Tez Merkezi'ne yüklenmesi, tez veri girişi formu ve yayımlama izinleri gibi konularda genel çerçeveyi belirler. YÖK'ün bu genel koşulları ile enstitü kılavuzu birlikte uygulanır: Kılavuz ayrıntılı biçim kurallarını, YÖK düzenlemeleri ise yükleme ve erişim koşullarını tanımlar. Örneğin özet ve abstract sayfalarındaki anahtar kelimelerin veri giriş formundaki bilgilerle uyumlu olması bu iki düzenlemenin kesiştiği noktalardan biridir.
Tezin Bölüm Sırası ve Ön Sayfalar
Tezin sayfa sırası, enstitü kontrolünde ilk incelenen konulardandır. Sıralamadaki bir kayma, içindekiler sayfasını ve numaralandırmayı da bozar.
Ön sayfalar hangi sırayla yer alır?
Türkiye'deki lisansüstü enstitülerinde yaygın olarak kullanılan sıralama aşağıdaki gibidir; Ardahan Üniversitesi'nin güncel kılavuzunda küçük farklılıklar bulunabileceğini dikkate alın:
- Dış kapak ve iç kapak
- Tez kabul ve onay sayfası
- Etik beyan veya bilimsel etik bildirimi
- Önsöz veya teşekkür
- Türkçe özet ve İngilizce abstract
- İçindekiler
- Tablolar, şekiller, simgeler ve kısaltmalar listeleri
Ön sayfalar çoğunlukla küçük Roma rakamlarıyla numaralandırılır; giriş bölümünden itibaren ise Arap rakamlarına geçilir. Dış kapakta sayfa numarası gösterilmez.
Özet ve abstract nasıl yazılır?
Özet; araştırmanın amacını, yöntemini, temel bulgularını ve sonucunu tek ve akıcı bir metinde sunmalıdır. Kılavuzlarda genellikle bir kelime aralığı belirlenir ve özetin altına belirli sayıda anahtar kelime eklenir. Abstract, Türkçe özetin anlamca tam karşılığı olmalı, terimler alanyazındaki İngilizce kullanımlarıyla örtüşmelidir. Özet içinde atıf, tablo ve kısaltma kullanılmaması yaygın bir kuraldır.
Ana metin hangi bölümlerden oluşur?
Ana metin genellikle giriş, kuramsal çerçeve veya alanyazın, yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç-öneriler bölümlerinden oluşur. Ardından kaynakça, ekler ve özgeçmiş gelir. Bazı anabilim dallarında bulgular ve tartışma tek bölümde birleştirilebilir; bu tercih tez danışmanıyla birlikte netleştirilmelidir.
Sayfa Düzeni ve Yazı Biçimi
Sayfa düzeni kuralları, tezin görsel bütünlüğünü sağlar ve enstitü kontrolünde ölçülerek denetlenir.
Kenar boşlukları ve kâğıt boyutu nasıl ayarlanır?
Tezler A4 boyutunda hazırlanır. Ciltleme payı nedeniyle sol kenar boşluğu çoğu kılavuzda diğer kenarlardan daha geniş tutulur. Tüm sayfaların aynı kenar ayarıyla hazırlanması, yatay yerleştirilen tablo ve şekil sayfalarında da bu kuralın korunması gerekir. Kesin değerler için güncel kılavuz ve şablon esas alınmalıdır.
Yazı tipi, punto ve satır aralığı nedir?
Türkiye'deki enstitülerin büyük bölümü Times New Roman yazı tipini ve ana metin için 12 puntoyu esas alır. Ana metinde 1,5 satır aralığı yaygındır; uzun doğrudan alıntılar, tablo içerikleri, dipnotlar ve kaynakça girişlerinde ise tek satır aralığı ve daha küçük punto kullanılabilir. Paragraf girintisi ve paragraflar arası boşluk değerleri de kılavuzda tanımlanır ve tez boyunca tutarlı uygulanmalıdır.
Başlıklar nasıl numaralandırılır?
Başlıklar genellikle ondalık sistemle numaralandırılır: birinci düzey bölüm başlıkları büyük harfle, ikinci ve üçüncü düzey başlıklar ise kelimelerin ilk harfleri büyük olacak biçimde yazılır. Çok fazla başlık düzeyi kullanmak metnin okunabilirliğini düşürür; çoğu tez için dört düzey yeterlidir. Word'ün başlık stillerini kullanmak, içindekiler sayfasının otomatik ve hatasız oluşmasını sağlar.
Tablo, Şekil ve Atıf Kuralları
Tablo, şekil ve atıf düzeni, tezin akademik güvenilirliğini doğrudan yansıtan unsurlardır.
Tablo ve şekiller nasıl sunulur?
Aşağıdaki tablo, enstitü kılavuzlarında sıkça karşılaşılan temel sunum kurallarını özetler:
| Unsur | Yaygın kural | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Tablo başlığı | Tablonun üstünde yer alır | Numara bölüme göre verilebilir (Tablo 3.2 gibi) |
| Şekil başlığı | Şeklin altında yer alır | Grafik, fotoğraf ve çizimler şekil sayılır |
| Kaynak notu | Tablo veya şeklin hemen altında | Uyarlanan görsellerde de kaynak gösterilir |
| Metindeki atıf | Tablo veya şekilden önce anılır | Atıfsız tablo bırakılmamalıdır |
| Sayfa taşması | Tablo mümkünse tek sayfada tutulur | Devam eden tabloda başlık tekrarlanır |
| Listeler | Ön sayfalarda ayrı liste sayfası | Numara ve sayfa bilgisi metinle uyumlu olmalı |
Atıf sistemi nasıl seçilir?
Enstitüler genellikle metin içi yazar-tarih sistemini veya dipnot sistemini kabul eder. Fen ve sağlık bilimlerinde APA veya numaralı sistemler, sosyal bilimlerin bazı dallarında ise dipnot sistemi tercih edilebilir. Hangi sistem seçilirse seçilsin, tez boyunca yalnızca bir sistemin tutarlı biçimde kullanılması zorunludur.
Biçim kontrolünde en çok dikkat çeken sorun tek tek hatalar değil, tutarsızlıktır; aynı tezde iki farklı atıf biçimi ya da iki farklı tablo başlığı düzeni, enstitünün düzeltme istemesine en sık neden olan durumlardandır.
Kaynakça nasıl düzenlenir?
Kaynakçada yalnızca metinde atıf yapılan kaynaklar yer almalı, metinde anılan her kaynak da kaynakçada bulunmalıdır. Yazar-tarih sisteminde kaynaklar soyadına göre alfabetik sıralanır. Zotero, Mendeley veya EndNote gibi kaynak yönetim araçları bu eşleşmeyi otomatik sağlar ve biçim hatalarını büyük ölçüde azaltır. Elektronik kaynaklarda DOI veya erişim bilgisinin eksiksiz verilmesi gerekir.
Şablon Kullanımı ve Teslim Öncesi Kontroller
Enstitünün yayımladığı şablon, kılavuz kurallarının hazır uygulanmış hâlidir ve doğru kullanıldığında biçim hatalarını en aza indirir.
Tez şablonu nasıl kullanılır?
Şablon indirildikten sonra metin doğrudan şablona yazılmalı ya da başka bir dosyadan yapıştırılırken yalnızca düz metin olarak aktarılmalıdır. Biçimlendirilmiş metni doğrudan yapıştırmak şablon stillerini bozar. Başlıklar için şablondaki hazır stiller kullanılmalı, bölüm ve sayfa sonları elle değil bölüm sonu komutlarıyla oluşturulmalıdır.
Teslim öncesi hangi kontroller yapılmalıdır?
Teslimden önce aşağıdaki maddeleri kontrol etmek, geri dönüş riskini azaltır:
- Kapak bilgileri, tez başlığı ve danışman adı tüm sayfalarda aynı mı?
- Sayfa numaraları ön sayfalarda Roma, ana metinde Arap rakamıyla mı?
- İçindekiler, tablo ve şekil listeleri güncellendi mi?
- Her tablo ve şekle metinde atıf yapıldı mı?
- Metindeki her atıf kaynakçada yer alıyor mu?
- Özet ve abstract anlamca uyumlu mu?
- Benzerlik raporu enstitünün istediği biçimde alındı mı?
Benzerlik raporu ve özgünlük nasıl yönetilir?
Enstitüler tez teslimi sırasında benzerlik raporu ister ve kabul edilebilir eşikleri kendi yönergeleriyle belirler. Rapor alınırken kaynakça, alıntılar ve küçük eşleşmelerin hariç tutulmasına ilişkin ayarlar da yönergede tanımlanır. Rapor yüksek çıktığında öncelikle eşleşen bölümlerin kaynağı incelenmeli, ardından metin kendi ifadelerinizle yeniden kurulmalıdır. Bu aşamada Turnitin oranı düşürme ve intihal kaldırma desteğiyle anlam korunarak metnin özgünleştirilmesi mümkündür. Yapay zekâ tespit raporlarında işaretlenen bölümler için ise yapay zeka oranı düşürme kapsamında akademik ses ve akış yeniden düzenlenebilir.
Sık Yapılan Biçim Hataları ve Çözümleri
Enstitü kontrolünden dönen tezlerde bazı hatalar sıkça tekrar eder. Bu hataları önceden bilmek, zaman kaybını önler.
En sık karşılaşılan hatalar nelerdir?
- Kapakta tez başlığının onay sayfasındaki başlıkla birebir aynı olmaması
- Sayfa numaralandırmasının bölüm geçişlerinde kesilmesi veya yeniden başlaması
- Tablo başlığının tablonun altına, şekil başlığının şeklin üstüne yerleştirilmesi
- Aynı tezde farklı atıf biçimlerinin karışık kullanılması
- Kaynakçada metinde geçmeyen kaynakların bulunması
- Uzun doğrudan alıntıların ayrı blok olarak biçimlendirilmemesi
Bu hatalar nasıl düzeltilir?
Hataların çoğu, şablonun baştan doğru kullanılması ve otomatik araçlardan yararlanılmasıyla önlenebilir. Word'ün başlık stilleri, resim yazısı özelliği ve kaynak yönetim araçları, numaralandırma ve listeleri otomatik güncelleyerek elle yapılan düzeltmelerin yarattığı tutarsızlıkları ortadan kaldırır. Son okumayı yazdırılmış bir kopya üzerinde yapmak, ekranda gözden kaçan ayrıntıları fark etmeyi kolaylaştırır.
Biçim düzenlemesinde profesyonel destek ne zaman gerekir?
Teslim tarihi yaklaştığında, tez çok sayıda tablo ve şekil içerdiğinde veya enstitüden düzeltme talebi geldiğinde biçim düzenlemesi ciddi zaman alabilir. Bu durumda okullara özel kılavuz hazırlığı kapsamında tezin Ardahan Üniversitesi şablonuna göre baştan sona düzenlenmesi seçeneği değerlendirilebilir.
Lisansüstü Düzeye Göre Tez Hazırlığı
Kılavuz kuralları tüm düzeyler için ortak olsa da tezden beklenen kapsam programa göre değişir.
Yüksek lisans tezinde nelere dikkat edilir?
Yüksek lisans tezinde odak, yönetilebilir bir araştırma sorusunun uygun yöntemle incelenmesidir. Kapsamın dar tutulması, biçim düzenlemesine ve savunma hazırlığına yeterli zaman kalmasını sağlar. Bu düzeydeki süreç adımları için yüksek lisans tez yazdırma sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Doktora tezinde neler farklıdır?
Doktora tezlerinde tez izleme komitesi raporları, daha kapsamlı bir alanyazın ve özgün bilimsel katkı beklentisi öne çıkar. Tezin hacmi büyüdükçe biçim tutarlılığını korumak zorlaşır; bu nedenle şablonun baştan kullanılması daha da önemlidir. Konuyla ilgili örnek tez yapısı ve planlama için doktora tez yazdırma sayfamıza göz atabilirsiniz.
Savunma sunumu nasıl hazırlanır?
Savunmada jüri, tezin amacını, yöntemini, bulgularını ve katkısını kısa ve net bir akışla dinlemek ister. Slaytlarda yoğun metin yerine tablo, grafik ve kısa vurgular kullanmak sunumu güçlendirir. Olası jüri sorularına hazırlık dahil bu süreç için tez savunma sunumu hazırlama desteğinden yararlanabilirsiniz.
Sonuç
Tezin içeriği kadar biçimi de teslim ve savunma takvimini doğrudan etkiler. Doğru bölüm sırası, tutarlı sayfa düzeni, kurallara uygun tablo ve şekil sunumu, tek bir atıf sisteminin tez boyunca korunması ve metinle birebir eşleşen bir kaynakça, enstitü kontrolünden sorunsuz geçmenin temel koşullarıdır. Ardahan Üniversitesi tez yazım kılavuzu, bu kuralların resmî dayanağıdır ve güncel sürümünün enstitü web sayfasından takip edilmesi gerekir. Tez yazdırma danışmanlığı kapsamında biçim kontrolü, şablon uyarlaması, özgünlük düzenlemesi ve savunma hazırlığında öğrencinin kendi çalışması üzerinden yol gösteriyoruz. Tezinizin biçim kontrolü veya hazırlık sürecindeki ihtiyaçlarınızı değerlendirmek için WhatsApp hattımızdan bize yazabilirsiniz.
Bu konuda profesyonel destek
Bu yazıdaki konularda akademik danışmanlık almak isterseniz, aşağıdaki hizmetlerimizi inceleyebilir veya WhatsApp üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.