Turnitin Benzerlik Oranı Neden Yüksek Çıkar? 8 Temel Sebep ve Çözümler

Turnitin raporunuzu açtığınızda büyük kırmızı-sarı bir benzerlik yüzdesi görmek sizi endişelendirebilir. Ama paniklemeden önce şunu bilin: yüksek oran otomatik olarak intihal anlamına gelmez. Peki oranınız neden bu kadar yüksek? Ve ne yapmalısınız?

Bu yazıda Turnitin benzerlik oranını şişiren 8 yaygın nedeni ve her biri için uygulanabilir çözümleri ele alıyoruz.

---

Turnitin Benzerlik Oranı Nasıl Hesaplanır?

Turnitin, tezinizi veritabanındaki milyonlarca akademik metin, web sayfası, önceki ödev ve tez dosyasıyla karşılaştırır. Eşleşen her metin parçası benzerlik oranına dahil edilir. Sonuçta ortaya çıkan yüzde, bağlam veya niyet fark etmeksizin tamamen mekanik bir hesaplamadır.

Bu yüzden aynı %18 oranı bir tezde ciddi sorun olabilirken başka bir tezde tamamen kabul edilebilir olabilir.

---

Oranı Şişiren 8 Temel Sebep

1. Kaynakça / Bibliyografya Bölümü

Kaynakça listenizdeki her kaynak başlığı, Turnitin veri tabanında yer alan bir metinle eşleşir. Özellikle uzun bir kaynakça söz konusuysa bu tek başına %5–10 oranında artışa yol açabilir.

Çözüm: Raporu açın → "Exclude bibliography" (Kaynakçayı hariç tut) seçeneğini etkinleştirin ve oranı yeniden değerlendirin.

---

2. Alıntılar (Doğrudan Atıflar)

Tırnak işareti içinde verilen doğrudan alıntılar akademik açıdan doğrudur; ancak Turnitin bunları da benzer metin olarak işaretler.

Çözüm: "Exclude quoted text" seçeneğini işaretleyerek alıntıları hesaplamadan çıkarın.

---

3. Yaygın Akademik Kalıplar

"Bu çalışmada…", "Araştırmanın amacı…", "Literatür incelendiğinde…" gibi ifadeler akademik metinlerde çok sık geçer. Turnitin bunları benzer olarak işaretler, oysa gerçek anlamda bir kopyalama yoktur.

Çözüm: Raporunuzda bu eşleşmelerin yüzde kaçlık yer kapladığını kontrol edin. Küçük renklere dikkat edin; büyük mavi/kırmızı bloklar asıl sorundur.

---

4. Kendi Önceki Çalışmalarınız (Öz-İntihal)

Daha önce aynı konuda ödev, makale veya seminer çalışması yaptıysanız ve bunlar sisteme yüklenmiş ise kendi yazdıklarınız intihal olarak görünebilir.

Çözüm: Önceki çalışmanızda yer alan bölümleri özetleyerek veya parafraz yaparak yeniden yazın; alıntı olarak gösterin.

---

5. Yöntem Bölümündeki Standart Tanımlar

Anket formları, ölçek uyarlama prosedürleri ve istatistiksel analiz açıklamaları alandan alana çok az değişir. Bu ifadeler veri tabanında defalarca aynı şekilde geçer.

Çözüm: Standart tanımları kaynak göstererek verin; ardından kendi araştırmanıza özgü uygulama detaylarını ekleyin.

---

6. Düzgün Kaynak Gösterilmemiş Parafraz

"Kendi cümlelerinizle" yazdığınızı düşündüğünüz kısımlar, orijinal metnin yalnızca birkaç kelime değiştirilerek kopyalanması ise Turnitin bunu yakalar.

Çözüm: Parafraz yaparken kaynak metni kapatın, konuyu kendi anlayışınızla yeniden ifade edin; ardından mutlaka atıf verin.

---

7. Tablo, Şekil ve Veri Başlıkları

Tablo başlıkları veya grafik açıklamaları kısa ama tekrarlayan ifadeler içerebilir. Özellikle SPSS çıktılarının doğrudan kopyalandığı tezlerde bu oranı etkiler.

Çözüm: Tablo başlıklarını özgün şekilde yazın; SPSS çıktılarını doğrudan yapıştırmak yerine tabloya dönüştürün.

---

8. Dil Hataları Nedeniyle Yeniden Yapılandırılamayan Cümleler

Zayıf akademik dil bilgisi, öğrencilerin kaynak metinden çok az değişiklikle alıntı yapmasına neden olabilir çünkü doğal bir parafraz oluşturmak zordur.

Çözüm: Dil ve yazım konusunda profesyonel akademik danışmanlık alın.

---

Kaç Yüzde Kabul Edilebilir?

| Alan | Genel Kabul Eşiği | |------|------------------| | Fen / Mühendislik | %10–15 | | Sosyal Bilimler | %15–20 | | Hukuk | %20–25 (içtihat atıfları nedeniyle) | | Sanat / Tasarım | %10–15 |

Önemli: Her üniversitenin ve enstitünün kendi eşiği vardır. Danışmanınıza veya enstitünüzün tez yönergesine bakın.

---

Raporu Doğru Okumak İçin 5 Adım

1. Kaynakça ve alıntıları hariç tutun — "Net oran"ı görün
2. Renk dağılımına bakın — Birden fazla kaynaktan gelen sarı/turuncu bloklar mı, yoksa tek bir büyük kırmızı blok mu?
3. Eşleşme kaynağını kontrol edin — Öğrenci ödevi mi, makale mi, web sitesi mi?
4. Blok büyüklüğünü değerlendirin — 3 kelimelik eşleşmeler mi, yoksa paragraf uzunluğunda mı?
5. Kendi yazısı ile alıntıyı ayırt edin — Alıntı işaretle yapılmış mı?

---

Ne Zaman Profesyonel Destek Almalısınız?

Kaynakça ve alıntılar hariç tutulduktan sonra oranınız hâlâ enstitü sınırının üzerindeyse içeriğin yeniden yazılması gerekebilir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken şey; akademik anlamı ve üslubu koruyarak metni yeniden kurgulamaktır.

[İntihal kaldırma hizmetimiz](/hizmetler/intihal-kaldirma) ve [Turnitin oranı düşürme hizmetimiz](/hizmetler/turnitin-orani-dusurme) hakkında detaylı bilgi almak için WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.